Protetyka stomatologiczna zajmuje się odtwarzaniem brakujących elementów w jamie ustnej pacjenta. Dzięki niej możliwe jest przywrócenie pełnej funkcji żucia, mowy oraz estetycznego wyglądu uśmiechu. W zakresie tej dziedziny wykorzystuje się różnorodne materiały i techniki, optymalnie dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Czym jest protetyka stomatologiczna?
Protetyka stomatologiczna to obszar stomatologii, który koncentruje się na odbudowie utraconych zębów i tkanek otaczających. W wyniku chorób, urazów czy zaawansowanej próchnicy pacjent może doświadczać ubytków zębów, co wpływa negatywnie na funkcjonalność jamy ustnej i ogólne zdrowie. Zadaniem protetyki jest więc zapewnienie:
- odbudowy prawidłowej funkcjonalności narządu żucia,
- przywrócenia komfortu podczas jedzenia i mówienia,
- poprawy estetyki uśmiechu,
- ochrony pozostałych zębów oraz tkanek przed nadmiernymi przeciążeniami.
W pracy stomatologa-protetyka kluczowa jest współpraca z technikiem dentystycznym, który w laboratorium wykonuje indywidualne uzupełnienia. Współczesne rozwiązania sięgają od nowoczesnych systemów CAD/CAM po tradycyjne metody modelowania woskiem.
Rodzaje uzupełnień protetycznych
Korony i mosty
Korony to stałe odbudowy nakładane na oszlifowany własny ząb lub wszczepiony implant. Stosuje się je w celu wzmocnienia osłabionego zęba oraz przywrócenia jego kształtu i koloru. Mosty składają się z kilku koron połączonych ze sobą, wykorzystywane są do zamknięcia wolnej przestrzeni po brakującym zębie, wykorzystując oparcie na zębach filarowych.
Protezy całkowite i częściowe
Protezy wyjmowane dzielą się na całkowite i częściowe. W protezowaniu całkowitym zastępują one wszystkie zęby w jednej lub obu szczękach. Protezy częściowe uzupełniają braki kilku zębów, opierając się na sąsiadujących zębach lub korzeniach. Wśród nich wyróżniamy:
- protezy szkieletowe – z metalowym stelażem, zapewniającym większą trwałość i stabilizację,
- protezy akrylowe – lżejsze, bardziej przystępne cenowo,
- protezy elastyczne – wykonane z materiałów termoplastycznych, gwarantujących lepszy komfort.
Inlay, onlay i overlay
Są to precyzyjne wkłady i nakłady koronowe, wykorzystywane w przypadku ubytków tkanek twardych zęba. Wykonuje się je w laboratorium z ceramiki lub kompozytów i cementuje w przygotowanej komorze zęba.
Implantoprotetyka
Łączy fazę chirurgiczną (wstawienie implantu) z etapem protetycznym. Na śruby tytanowe lub cyrkonowe mocuje się później korony, mosty lub protezy ruchome. Implantoprotetyka to jedna z najbardziej zaawansowanych metod odbudowy braków, pozwalająca na zachowanie naturalnej funkcjonalności i estetyki jamy ustnej.
Wskazania do leczenia protetycznego
Protetyka stomatologiczna jest stosowana, gdy zachodzi potrzeba uzupełnienia braków zębowych lub poprawy jakości dotychczasowych wypełnień. Główne wskazania to:
- brak pojedynczych zębów (adygnatizja),
- brak wielu zębów w jednym lub obu łukach zębowych,
- zaawansowana próchnica z utratą dużej ilości tkanek zęba,
- uszkodzenia pourazowe – złamania korony zęba, uszkodzenia korzenia,
- nadmierne starcie tkanek twardych (erosja, abrazyjne starcie),
- konieczność korekcji kształtu i koloru zębów w celach estetycznych,
- atrofia wyrostka zębodołowego po utracie zębów.
Dobór odpowiedniego rozwiązania zależy od stanu jamy ustnej, oczekiwań estetycznych i możliwości finansowych pacjenta.
Etapy leczenia i nowoczesne technologie
Proces leczenia protetycznego składa się z kilku kluczowych etapów:
- Diagnoza i planowanie – obejmuje wywiad, badanie kliniczne, zdjęcia rentgenowskie oraz analizy modelu diagnostycznego.
- Przygotowanie filarów – szlifowanie zębów lub wszczepienie implantów, wykonanie indywidualnych łączników, odbiór i ocena szczelin protetycznych.
- Pobieranie wycisków – tradycyjne masami czy nowoczesnymi skanerami wewnątrzustnymi.
- Projektowanie odbudowy – często z wykorzystaniem systemów CAD/CAM, które zwiększają precyzję i skracają czas oczekiwania.
- Wykonanie prac w pracowni protetycznej – frezowanie z bloków ceramiki, spiekanie cyrkonu, modelowanie akrylu lub kompozytu, wykończenie estetyczne.
- Przymiarki i korekty – kontrola dopasowania, kolorystyki oraz ruchomości, wprowadzanie ewentualnych poprawek.
- Utrwalenie uzupełnienia – cementacja koron i mostów, dostosowanie protez ruchomych, instruktaż higieny i użytkowania.
- Kontrola okresowa – monitorowanie stanu przyzębia, szczelności uzupełnień i komfortu pacjenta podczas wizyt kontrolnych.
Dzięki zaawansowanym technologiom cyfrowym oraz wysokiej jakości materiałom możliwe jest uzyskanie efektów o niezwykłej precyzji i trwałości, które przez lata zapewniają pacjentowi pełne spełnienie funkcji jamy ustnej oraz naturalny wygląd uśmiechu.




